Barcha preparatlar uchun yagona qulay shprits ruchka
Davolash usulini tanlash uchun, davolovchi shifokor bilan maslahatlashish lozim.
Brak chiqishining minimal xavfi
Ishonchlilik va foydalanish qulayligi
RF [Rossiya Federatsiyasi]’da ushbu turdagi shprits ruchkaning 1 milliondan ortigʻi sotilgan.
Sozlanadigan shprits ruchka yordamida kerakli dozani aniq o‘lchash imkoniyati
Tirzepatide® samarasining ko‘lami
Sejaro®ning faol moddasi tirzepatid bo‘lib, u organizmda to‘yinish hissi va insulin sintezini tartibga solish uchun mas’ul bo‘lgan GIP (glyukozaga bog‘liq insulinotrop polipeptid) va GOʻP-1 (1-turdagi glyukagonga oʻxshash peptid) moddalari uchun yangi ikki tomonlama retseptorlar agonisti hisoblanadi.
GOʻP-1 RA’ning samarasi
Miya
To‘qlik hissining oshishi
Mushak to‘qimasi
Hujayralarning insulinga sezuvchanligi
Oshqozon osti bezi
Insulin
Glyukagon
Beta-hujayralar funksiyasi
Jigar
Endogen glyukoza ishlab chiqarilishi
Oshqozon-ichak trakti
Ko‘ngil aynishi
Oshqozon bo‘shalishi
Tomirlar
Lipid profili me’yorlashtiradi.
(xolesterin, triglitseridlar, YZLP va PZLP)
GIP’ning samarasi
Yog‘ to‘qimasi
Yog‘lar metabolizmi
Yog‘ to‘qimasi miqdori
Mushak to‘qimasi
Hujayralarning insulinga sezuvchanligi
Oshqozon osti bezi
Insulin
Glyukagon
Beta-hujayralar funksiyasi
Oshqozon-ichak trakti
Ko‘ngil aynishi
Tomirlar
Lipid profili me’yorlashtiradi.
(xolesterin, triglitseridlar, YZLP va PZLP)
Vaznning kamayishi
Sejaro® ortiqcha semizlik, ortiqcha vazn va/yoki 2-tur qandli diabetdan aziyat chekuvchi bemorlarda ishtahani nazorat qilishga yordam beradi va ovqatga bo‘lgan ishtiyoqni kamaytiradi
(1) Sejaro® preparati uchun rasmiy yo‘riqnoma
Tirzepatid qabul qilgan bemorlar 72 hafta davomida tana vaznining 20 %’idan
(2) https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038 ortig‘ini yo‘qotishdi.
Sejaro® bevosita yog‘ hujayrasiga – adipotsitga – ta’sir ko‘rsatish orqali yog‘ to‘qimasi funksiyasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri tartibga solish xususiyatiga ega
(3) https://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131(24)00186-4
Sejaro® nafaqat teri osti yog‘ to‘qimasini, balki birinchi navbatda – sog‘liq uchun eng xavfli bo‘lgan visseral yog‘ to‘qimasini ham kamaytiradi
(4) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0003426624000763
Sejaro® jiddiy yurak-qontomir hodisalari xavfini kamaytiradi.
Sejaro® lipid profilini yaxshilaydi.
Sejaro® bu xavfni hatto hali metabolik buzilishlari boshlanmagan (metabolik sog‘lom semizlikda) semizligi va ortiqcha vazni bo‘lgan bemorlar uchun ham potensial ravishda kamaytiradi.
Inkretin retseptorlari agonistlari guruhi preparatlari ortiqcha vaznda usiz ham ortiqcha yuklamani boshdan kechiradigan organlar tizimlariga kompleks ijobiy ta’sir koʻrsatadi.
Eslatma: Agar eritma loyqalangan, rangsiz emas boʻlsa yoki unda begona aralashmalar suzib yurgan boʻlsa, bunday shprits ruchkani ishlatish mumkin emas!
4. Ochilmagan ignali boʻlmani oling va tashqi uchlikdan himoyalovchi yopishqoq tasmasini olib tashlang
Eslatma: Ignalarni shifokor tavsiyalariga qat’iy rioya qilgan holda ishlating. Preparatning notoʻgʻri dozasini yuborish, toʻqimalarga infeksiya yuqtirish va shikast yetkazish kabi xavflarni minimal darajaga tushirish uchun, har bir inyeksiyani bajarishda ochilmagan ignadan foydalaning.
7. Ichki uchlikni yechib oling va tashlab yuboring
Shprits ruchkani uning ignasini yuqoriga qaratgan holda ushlab turing. Havo pufakchalari yuqoriga ko‘tarilishi uchun, kartrij tutqichini barmog‘ingiz bilan sal chertib qo‘ying.
Juda mayda pufakchalar boʻlishiga ruxsat etiladi.
Eslatma: Ichki uchlik olib tashlangach, igna zohir boʻladi (ochilib qoladi).
8. Shprits ruchkani birinchi marta qoʻllashdan oldin preparatning ignadan toʻgʻri oʻtishini (kirishini) tekshirish lozim
Doza tanlagichni preparatning ignadan toʻgʻri oʻtishini (kirishini) tekshirish “” belgisigacha burab aylantiring, bunda bu belgi doza koʻrsatkichiga mos kelishi lozim.
Tekshirish belgisini terganingizda, 1 (bir) marta chiqillagan ovozni eshitasiz.
Eslatma: Agar doza tanlagich kerakli belgidan oʻtib ketgan boʻlsa, tekshirish belgisining joylashuvini tuzatish uchun uni teskari yoʻnalishda aylantiring.
9. Shprits ruchkani uning ignasini yuqoriga qaratgan holda ushlab turib, tepki tugmasini bosing va shu holatda ushlab turing
Doza tanlagich chiqillagan ovoz chiqaradi, dozalash oynasida esa “0” nol qiymati paydo boʻladi. Igna uchida preparatning 1 (2) tomchisi paydo boʻlishi lozim.
10. Doza tanlagichni to u preparatning 2,5 mg, yoki 5 mg, yoki 7,5 mg, yoki 10 mg, yoki 12,5 mg, yoki 15 mg dozasiga toʻgʻri keluvchi kerakli “-1” indikatorini koʻrsatmagunicha aylantiravering
Tanlangan doza doza koʻrsatkichining aynan roʻparasida joylashishi shart.
Eslatma: Agar doza notoʻgʻri tanlangan boʻlsa, doza tanlagichni oldinga yoki orqaga burash orqali toʻgʻri dozani oʻrnating.
11. Preparatning qancha miqdori qolganligini aniqlash uchun, doza hisoblagichdan foydalanish lozim: doza tanlagichni to doza hisoblagich toʻxtamaguncha aylantirish orqali.
Agar u dozalash oynasida “-1” ni koʻrsatsa, demak ruchkada kamida 2,5; 5; 7,5; 10; 12,5 yoki 15 mg preparat qolgan. Agar doza hisoblagichi “-1” paydo boʻlmasidan oldin toʻxtasa, demak ruchkada 2,5; 5; 7,5; 10; 12,5 yoki 15 mg dozani toʻliq yuborish uchun yetarli miqdorda preparat qolmagan.
13. Dozalash oynasi inyeksiyani bajarayotgan kishining koʻrish maydoni ichida joylashganligiga ishonch hosil qiling
To “0” qiymati doza koʻrsatkichiga mos kelmagunicha, tepki tugmasini bosing va ushlab turing. Tugmani bosganda, bemor chiqillagan ovozni eshitishi yoki his qilishi mumkin.
Dozalash oynasidagi doza hisoblagichiga barmoqlarni tekkizish mumkin emas, chunki bu inyeksiyani toʻxtatib qoʻyishi mumkin.
14. Doza hisoblagichi “0” ga qaytganidan soʻng, ignani teri ostida ushlab turing va 10 gacha sekin sanang.
Eslatma: Agar igna teri ostidan ertaroq chiqarilsa, bemor preparatning ignadan oqib chiqayotganini koʻrishi mumkin boʻladi. Bunday holda, preparat toʻliq boʻlmagan dozada yuborilgan boʻladi.
15. Ignani teri ostidan ehtiyotkorlik bilan chiqarib oling
Eslatma: Agar inyeksiya joyida qon paydo boʻlsa, ukol joyiga paxtali tamponni yengil bosib turish lozim. Inyeksiya joyini aslo massaj qilmang. Inyeksiya yuborilganidan soʻng, bemor igna uchida eritmaning bir tomchisini koʻrishi mumkin. Bu normal holat va preparatning yuborilgan dozasiga ta’sir qilmaydi.
17. Ignali boʻlmani burab oling va, ehtiyot choralarini koʻrgan holda, uni tashqi uchlik bilan birga tashlab yuboring
Eslatma: Ishlatilgan ignalarni utilizatsiya qilishda, ehtimoliy ravishda infeksiya tushgan materiallar bilan ishlash boʻyicha mahalliy talablar, meʼyor va qoidalarga amal qiling.
18. Shprits ruchka qopqogʻini joyiga qaytarib taqing va shprits ruchkani preparatni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnomada koʻrsatilgan saqlash shartlariga muvofiq keyingi foydalanishgacha saqlab qoʻying
Sejaro® qanday yuboriladi va uning qanday dozalari mavjud?
Sejaro® haftada bir marta oldindan toʻldirilgan shprits ruchka yordamida teri ostiga inyeksiya usulida yuboriladi, bunda shprits ruchkani qoʻllashdan oldin unga oʻlchami 8 mm’dan katta boʻlmagan bir martalik steril inyeksion igna kiydirilishi lozim. Sejaro® preparati qadogʻiga 4 dona 4 mm uzunlikdagi 32G diametrli WellFine® [uelfayn] ignalari kiritilgan.
Oltita doza mavjud: 0,5 ml uchun 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg va 15 mg.
Sejaro®ni qabul qilish qaysi dozadan boshlanadi va doza qanday toʻgʻrilanadi?
Sejaro®ning tavsiya etilgan boshlang‘ich dozasi haftasiga bir marta teri ostiga 2,5 mg’ni tashkil etadi. 2,5 mg doza davolashni boshlash uchun moʻljallangan boʻlib, glikemiyani nazorat qilish uchun moʻljallanmagan.
2,5 mg dozani 4 hafta davomida haftasiga bir marta qabul qilgandan soʻng, uni haftasiga bir martalik qabul bilan kamida 5 mg’lik dozagacha oshirish lozim hamda keyinchalik, zarurat tug‘ilganda, joriy dozaning kamida 4 haftasidan soʻng 2,5 mg’lik qadam bilan oshirib borish mumkin.
Qachon Semaviс®dan Sejaro®ga oʻtishim lozim?
Agar Siz semaglutidning haftasiga 1 marta 2,4 mg’lik maksimal dozasigacha yetgan boʻlsangiz-u, biroq quyidagi belgilangan maqsadlarga erisha olmagan boʻlsangiz:
Tana vaznida oʻzgarishlar yoʻq yoki yetarli darajada kamaymagan (maqsadli TVI, bel hajmi va boshqalarga erishilmagan);
Laboratoriya koʻrsatkichlari (glikatlangan gemoglobin, xolesterin, triglitseridlar va boshqalar)’da oʻzgarishlar yoʻq yoki yetarli emas;
Semaglutidni uning nojoʻya ta’sirlari tufayli qoʻllashning imkonsizligi;
Shifokor koʻrsatmasiga binoan (faqat shifokor preparatni bemorning individual jihatlariga qarab oʻzgartirishi mumkin).
Sejaro® Semaviс®dan samaraliroqmi?
Sejaro® tarkibida tirzepatid mavjud boʻlib, u ushbu guruhdagi preparatlarning keyingi avlodi hisoblanadi. Uning innovatsionligi shundaki, u nafaqat markaziy ta’sir koʻrsatadi – ishtahani pasaytirish, ovqatlanish odatlarini toʻgʻrilash va “ovqat shovqini”ni kamaytirishga hissa qoʻshadi, balki toʻgʻridan toʻgʻri yog‘ toʻqimalariga ham ta’sir koʻrsatadi, bu esa shubhasiz yanada yaqqolroq namoyon boʻladigan samaraga olib keladi. Xalqaro tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, tirzepatid semaglutidga qaraganda patologik, organizm uchun keraksiz kilogrammlarni sezilarli darajada kamaytiradi va buni birinchi navbatda yog‘ toʻqimasi hisobiga, ayniqsa abdominal sohadagi (qorin sohasidagi) yog‘ toʻqimalari hisobiga amalga oshiradi, shuningdek, unda ushbu guruh preparatlariga xos boʻlgan koʻngil aynishi, qusish va b.k. nojoʻya ta’sirlar kamroq namoyon boʻladi.
Agar ozishni xohlasam, qaysi preparatdan boshlashim lozim?
Birinchi navbatda, Siz endokrinolog shifokorga murojaat qilishingiz va zarur laborator tekshiruvlardan oʻtishingiz lozim. Ortiqcha vaznga koʻpincha yurak-qontomir tizimi, jigar, buyrak va boshqa kasalliklar hamroh boʻladi. Dastlabki bosqichlarda ular oʻzini hech qanday namoyon qilmasligi mumkin, ammo oʻz vaqtida va toʻgʻri qoʻyilgan tashxis bilan nafaqat ularning rivojlanishini toʻxtatish, balki “vaqtni ortga qaytarish” ham mumkin. Oʻzini oʻzi davolash har qanday holatda ham xavfli tadbir boʻlishi mumkin.
Preparatning shifokor tomonidan tanlab berilishi borasida esa, u buni faqat individual konsultatsiyadan soʻng amalga oshirishi mumkin. Xalqaro amaliyot ma’lumotlariga koʻra, xorijda shifokorlar mazkur preparatlarni quyidagi tarzda buyurishadi:
Semaglutid (Semaviс® va Semaviс Next® ®) – qandli diabetning 2-turi bilan kasallangan bemorlarga; ortiqcha vazn va qandli diabetning 2-turi bilan kasallangan bemorlarga sug‘urta tibbiyoti doirasida; ortiqcha vazndor hamda 1- va 2-bosqichdagi semizligi bo‘lgan bemorlarga.
Tirzepatid (Sejaro®) – 2-3-bosqichdagi semizligi boʻlgan bemorlarga; uyqudagi apnoe’da; tana vaznini kamaytirishni talab qiladigan jarrohlik aralashuvlariga tayyorgarlik koʻrishda; Semaglutide®li terapiyaga yetarli darajada javob qaytarilmaganda; sezilarli abdominal semizlikda. Koʻpincha aynan tirzepatid bariatrik jarrohlik amaliyotlarining muqobili, shuningdek, liposaksiyada yondosh terapiya hisoblanadi, chunki ushbu jarrohlik amaliyotida faqat teri osti yogʻi olib tashlanadi, visseral (abdominal) yog‘ esa qoladi.
Sejaro®ni qancha muddat qabul qilishim lozim?
Har qanday GOʻP-1 agonistlarini quyidagicha qoʻllash tavsiya etiladi:
1. Start olish, shuningdek maqsadli koʻrsatkichlarga erishishingizga yordam beradigan Siz uchun eng maqbul dozani aniqlamaguningizcha dozalarni bosqichma-bosqich qoʻshib borish.
2. Keyinchalik esa, tana vaznini saqlab qolish va organizm tomonidan aynan Siz erishgan sur’at va porsiya hajmida ovqatlanish odatining shakllantirilishi uchun, shu dozada 6 oy davom etish. Har qanday GOʻP-1 agonistlarini quyidagicha qoʻllash tavsiya etiladi:
3. Soʻng, preparatni bekor qilish muddati keladi – klinik tavsiyalarning talqin qilinishiga qarab bir nechta variantlar mavjuddir. Ammo, koʻpincha bosqichma-bosqich bekor qilish usuli qoʻllaniladi: har 4 haftada preparat dozasini 1 qadamga kamaytirish. Bu Sizga preparatsiz ham barqaror ovqatlanish xulq-atvori va odatlarini shakllantirishni oʻzingiz mustaqil uddalay olish-olmasligingizni yoki buning uchun organizmingizga koʻproq vaqt kerakligini tushunishga imkon beradi.
Sejaro® qanday yuboriladi?
Sejaro® preparati shprits ruchka yordamida teri ostiga inyeksiya qilinadi (teri osti inyeksiyasi). Sejaro® preparatini hech qachon vena yoki mushak ichiga yubormang.
Siz oʻzingizga inyeksiyani ovqatlanish vaqtidan qat’i nazar – kunning istalgan vaqtida qilishingiz mumkin.
Inyeksiya uchun eng yaxshi joylar: qorin sohasi – kindikdan kamida 5 sm masofada, shuningdek oyoqning yuqori qismi (son) yoki yelkadir. Har hafta inyeksiya uchun tanangizning bir xil sohasidan foydalanishingiz mumkin, biroq har gal oʻsha sohadagi boshqa joyni tanlashingiz shart boʻladi.
Agar Siz bundan tashqari insulinni ham yuborishingiz kerak boʻlsa, buning uchun boshqa sohani tanlang.
Igna shprits ruchkaga qanday qilib toʻgʻri kiydiriladi?
Preparatning notoʻgʻri dozasini yuborish, infeksiya yuqtirish va toʻqimalarni shikastlash xavflarini minimallashtirish maqsadida, har bir inyeksiya davomida yangi ignadan foydalanish shartligini yodda tutish muhimdir.
1. Ignaning tashqi tomonidan himoya yorligʻini olib tashlaganingizdan soʻng, uning oʻrnidan siljishining oldini olish uchun, uni preparat yoʻriqnomasida koʻrsatilganidek shprits ruchkaga mahkam burab oʻrnatish lozim. Agar Siz ignani mahkam oʻrnatmagan boʻlsangiz, bu shprits ruchkaning sinishiga olib kelishi mumkin.
2. Ignaning tashqi qalpoqchasini yeching, lekin uni tashlab yubormang. U inyeksiya bajarilganidan soʻng ignali boʻlmani ruchkadan xavfsiz yechib olish uchun kerak boʻladi.
3. Ignali boʻlmaning oʻzini ochish uchun, ichki uchlikni yechib oling va tashlab yuboring. Inyeksiya bajarilganidan soʻng, tashqi uchlikni ignaga ehtiyotkorlik bilan, u taqalguncha taqing.
4. Ignali boʻlmani burab oling va, ehtiyot choralarini koʻrgan holda, uni tashqi uchlik bilan birga tashlab yuboring.
Sejaro®ni issiq mavsumda qanday tashish lozim?
Preparatni saqlashning harorat rejimini buzish uning samaradorligini pasaytirishi mumkin. Sejaro®ni xavfsiz tashishning bir nechta usullari mavjud.
Birinchidan, tashish uchun muzli qadoqlar kerak boʻladi. Bu gel yoki suv bilan toʻldirilgan paketlar yoki plastik sovuqlik saqlagichlaridir. Plastiklar ishonchliroq: ular yirtilmaydi, ulardagi suyuqlikni esa preparatning muzlashining oldini olish uchun qisman eritish mumkin.
So‘ngra idishni tanlaymiz:
Termokonteyner – mustahkam plastik yoki kartondan tayyorlanadi. Ichida issiqlik izolyatsiyasi mavjud. Yon tomonlaridan, oldindan muzlatgichda sovitilgan muzli qadoqlarni joylashtirish lozim.
Termosumka – zich termoizolyatsiyalovchi matodan tayyorlangan. Uning ichida ham muzli qadoqlar joylashtiriladi.
Qisqa (bir yarim soatgacha boʻlgan) safarlar uchun folgali termopaketlar, oddiy termoslar yoki issiqlik saqlovchi kosmetika va tushlik [lanchboks] sumkachalaridan foydalanish mumkin.
Sejaro® ruchkamni boshqa bemorlar bilan baham koʻrsam boʻladimi?
Yoʻq, ignali boʻlmasi almashtirilgan boʻlsa ham, Sejaro® ruchkangizni boshqalar bilan baham koʻrmang. Siz boshqalarga jiddiy infeksiyani yuqtirishingiz yoki ulardan yuqtirib olishingiz mumkin.
Agar 2-tur qandli diabetim boʻlsa-yu, biroq ortiqcha vazn yoki semizligim boʻlmasa, Sejaro®ni qoʻllashim xavfsizmi?
Sejaro® QD2’si boʻlgan kattalarda glikemik nazoratni yaxshilash uchun parhez va jismoniy mashqlarga qoʻshimcha sifatida koʻrsatilgan.
Klinik tadqiqotlarga koʻra, agar ortiqcha vazn yoki semizligingiz boʻlmasa ham, glikemik nazoratni yaxshilash zarur boʻlsa, tirzepatiddan foydalanishingiz mumkin. Davolovchi shifokoringiz vazn yoʻqotilishini nazorat qilib borishi hamda, agar doza haddan tashqari yuqori boʻlsa, uni toʻgʻrilab borishi lozim.
Sejaro® tufayli vazn yo‘qotish vaqt oʻtishi bilan sekinlashadimi?
2-tur qandli diabeti boʻlgan bemorlarni baholovchi klinik sinovlarda, tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ning 15 mg’li maksimal dozasidagi vazn yo‘qotish taxminan 52 hafta (1 yil)’dan soʻng platoga yetdi.
Tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ni qabul qilish toʻxtatilgandan soʻng, vazn qancha vaqt ichida tiklanadi?
Bu klinik sinovlarda baholanmagan, shuning uchun hozirda noma’lum. Terapiyada erishilgan natijalarni preparat bekor qilinishidan soʻng ham saqlab qolish uchun, Sejaro® qabulini turmush tarzi va ovqatlanish odatlarini oʻzgartirish bilan uygʻunlikda olib borish muhimdir.
Sejaro®ni buyurishdan soʻng shifokorim nimalarni nazorat qilishi lozim?
Davolovchi shifokoringiz Sejaro® glikemik nazoratni qanchalik yaxshilaganini baholashi, shuningdek, vaznni kamaytirish tezligini va preparatni qabul qilishdagi har qanday muammolarni nazorat qilishi lozim. Kuzatuv va doza tanlovi individual amalga oshirilishi lozim.
Sejaro®ning qarshi koʻrsatmalari Semavic®niki bilan bir xilmi?
Sejaro®ni quyidagi holatlarda qoʻllash mumkin emas:
shaxsiy yoki oilaviy anamnezda qalqonsimon bezning medullyar karsinomasi (“MTC”) boʻlgan boʻlsa;
2-turdagi koʻp sonli endokrin neoplaziya (“MEN-2”) sindromi boʻlsa;
yoshi 18 yoshgacha boʻlsa;
homiladorlik va emizish davrida;
Tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ga yoki preparatdagi yordamchi moddalarning birortasiga yuqori sezuvchanlik borligida.
Sejaro® samaradorligi va xavfsizligi bo‘yicha ma’lumotlar yo‘qligi yoki qo‘llash tajribasi cheklanganligi sababli quyidagi holatlarda ehtiyotkorlik bilan qo‘llaniladi: pankreatitda, og‘ir darajadagi buyrak yoki jigar yetishmovchiligida; og‘ir oshqozon-ichak kasalliklarida (shu jumladan, og‘ir gastroparezda).
Insulin yoki sulfonilmochevina preparatlari bilan bir vaqtda qabul qilinganda, Sejaro® qondagi qand miqdorining pasayishi (gipoglikemiya) xavfini oshirishi mumkin – ushbu kombinatsiyani va preparatlarning dozalarini to‘g‘rilashni davolovchi shifokoringiz bilan muhokama qilishingiz lozim.
Sejaro®ni qabul qilayotganimda, qanday eng keng tarqalgan nojo‘ya ta’sirlarga duch kelishim mumkin?
GOʻP-1 agonistlarining butun guruhi (liraglutid, semaglutid, tirzepatid va b.k.) uchun, oshqozon-ichak traktidagi nojo‘ya ta’sirlar (ko‘ngil aynishi, diareya, ishtahaning pasayishi, qusish, qabziyat, dispepsiya va qorin og‘rig‘i) eng keng tarqalgandir.
Sejaro® qabul qilinganda yuzaga keladigan oshqozon-ichak traktidagi nojo‘ya ta’sirlar o‘z-o‘zidan o‘tib ketishi mumkinmi?
Klinik sinovlar davomida, tirzepatid (Sejaro® faol moddasi) qabul qilayotgan bemorlarda oshqozon-ichak traktidagi nojo‘ya ta’sirlar yuzaga kelganda, ular odatda terapiyaning dastlabki bosqichlarida (doza oshirilganda) yuzaga kelgan, yengil yoki o‘rtacha og‘irlikda bo‘lgan va vaqt o‘tishi bilan yo‘qolgan.
Nisbatan kam sonli bemorlar oshqozon-ichak tizimidagi nojo‘ya ta’sirlar tufayli tirzepatid qabul qilishni to‘xtatishga majbur bo‘lishdi. Masalan, platsebo bilan nazorat qilinadigan klinik sinovlarning birlashtirilgan tahlilida, oshqozon-ichak traktidagi nojoʻya ta’sirlar tufayli 5 mg, 10 mg, 15 mg tirzepatid va platsebo qabul qilgan bemorlarning 3,0%, 5,4%, 6,6% va 0,4%’da davolash toʻxtatildi.
Oshqozon-ichak traktidagi nojo‘ya ta’sirlarni odatda parhez bilan yumshatish mumkin, ko‘pincha shundan so‘ng ular o‘z-o‘zidan bartaraf bo‘ladi va vaqt o‘tishi bilan yo‘qoladi.
Terapiyani boshlaganingizda Sizda ko‘ngil aynishi, qusish yoki qabziyat kabi nojo‘ya ta’sirlar paydo bo‘lsa, nima qilishingiz lozim?
Shifokor tomonidan Sejaro® buyurilganda, turmush tarzi va ovqatlanish bo‘yicha qanday tavsiyalarga rioya qilish lozim?
Sejaro® qabul qilishni darhol to‘xtatish mumkinmi yoki uning dozasini asta-sekinlik bilan kamaytirish lozimmi?
Zarurat tug‘ilganda, Sejaro®ni uning dozasini asta-sekinlik bilan kamaytirmasdan ham bekor qilish mumkin. Agar tanlangan doza Sizga to‘g‘ri kelmasa, uni kamaytirish preparatni ko‘tara olish darajangizni yaxshilashi mumkin. Dozani to‘g‘rilash yoki preparatni bekor qilishda glyukozani yanada sinchkovlik bilan nazorat qilish talab etiladi.
Shifokor menga prediabet tashxisini qo‘ydi. Bu qanday kasallik va u nimasi bilan xavfli?
Prediabetni ko‘pincha “yashirin diabet” deb ham atashadi. Bu tashxis qondagi qand miqdori ko‘tarilganda (6,1 mmol/l’dan yuqori), lekin hali qandli diabet tashxisini qo‘yish uchun yetarli darajada yuqori bo‘lmaganda (7,0 mmol/l’dan past) qo‘yiladi.
Prediabetning borligi odamni avtomatik ravishda qandli diabet va yurak-qontomir kasalliklarining rivojlanish xavfi guruhiga kiritadi. Qondagi qand miqdorining juda oz miqdorda, lekin uzoq vaqt davomida ko‘tarilishi ham tomirlarning ichki pardasini shikastlab, ateroskleroz rivojlanishini tezlashtiradi. Yuqori qand miqdori va yuqori xolesterin miqdori uyg‘unlashuvi infarkt, insult va periferik arteriyalarning shikastlanishi kabi jiddiy yurak-qontomir tizimi bilan bogʻliq asoratlar xavfini oshiradi.
Menda prediabet borligini qanday bilishim mumkin?
Prediabetda yaqqol ifodalanadigan alomatlar bo‘lmaydi, shuning uchun u ko‘pincha laborator tahlillardagi o‘zgarishlarga qarab aniqlanadi. Simptomatikasi sekin, oz-ozdan rivojlanadi va o‘ziga xos xususiyatga ega emas. Agar Siz quyidagilarni seza boshlagan bo‘lsangiz, shifokorga murojaat qilishingiz lozim:
1. Tana vaznining oshishi yoki keskin ozish;
2. Sababsiz holsizlik va charchoq;
3. Shirin taomlarga ishtiyoq;
4. Teridagi o‘zgarishlar - tabiiy burmalar sohasida, bo‘yinda, tirsaklarda terining qorayishi;
5. Siydik chiqarishga bo‘lgan ehtiyojning ko‘payishi, ayniqsa kechalari;
6. Jinsiy a’zolar sohasida qichishish hissi;
7. Bitishi qiyin boʻlgan kesilgan joylar va yaralar;
8. Ko‘rish qobiliyatining keskin yomonlashishi;
9. Qattiq chanqash.
Prediabet qanday aniqlanadi?
Prediabetni aniqlash uchun, venoz qondagi qand miqdorini tekshirish lozim. Tahlilni 8-14 soatlik tungi ochlikdan so‘ng, ertalab och qoringa topshirgan ma’qul. Tekshiruvni ruhiy-hissiy va jismoniy zo‘riqishlar yuqori bo‘lgan davrda o‘tkazmagan yaxshi, chunki stress gormonlari natijaga o‘z ta’sirini ko‘rsatishi mumkin. Shuningdek, tashxisni aniqlashtirish uchun glyukozaga tolerantlik oral testini (GTOT) o‘tkazish zarur bo‘lishi mumkin.
Bunda:
1. Qondagi qand miqdorining och qoringa 6,1-7,0 mmol/l oralig‘ida ko‘tarilishi nahorgi giperglikemiya hisoblanadi. GTOT o‘tkazilganda esa, 75 gm glyukoza iste’mol qilingandan 2 soat o‘tgach, qand miqdori 7.8 mmol/l’dan kam bo‘lishi lozim.
2. Och qoringa qand miqdorining 6/1 mmol’gacha ko‘tarilishi hamda 75 g glyukoza iste’mol qilingandan 2 soat o‘tgach glyukozaning 7,8-11,1 mmol/l’gacha ko‘tarilishi glyukozaga tolerantlikning buzilishi hisoblanadi.
3. Og‘ir kasallik fonida qand miqdorining biroz ko‘tarilishi me’yoriy holatning bir ko‘rinishi bo‘lishi mumkin, ammo sog‘aygandan so‘ng qayta diagnostikani talab qiladi.
Qarindoshlarimda 2-tur qandli diabetning borligi menda prediabet yoki diabet rivojlanishining xavf omili hisoblanadimi?
Ha, nasliy/irsiy moyillik qandli diabet rivojlanishining jiddiy xavf omilidir. Hozirgi vaqtda, diabetni keltirib chiqarishi mumkin bo‘lgan 20’tadan ortiq genlar aniqlangan. Agar ota-onalardan birida 2-tur qandli diabeti bo‘lgan bo‘lsa, bu kasallikning uning farzandlarida rivojlanishi ehtimolligi 2 baravar oshadi.
Genetik moyillikdan tashqari, ortiqcha tana vazni va semizlik, jismoniy faollikning pastligi hamda bir joyda uzoq o‘tirish qandli diabet rivojlanishining xavf omillari hisoblanadi. Shuningdek, 2-tur qandli diabet yurak-qontomir kasalliklari, arterial gipertenziya va tuxumdonlar polikistozi sindromi borligida ham tez-tez uchrab turadi.
2-tur qandli diabetda Sejaro®ni monoterapiya sifatida qabul qilish kerakmi yoki boshqa preparatlar bilan birga qo‘llash mumkinmi?
Klinik sinovlar natijalari tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ni monoterapiya sifatida, shuningdek, boshqa diabetga qarshi preparatlar, jumladan insulin, bilan birgalikda qo‘llashni tasdiqlaydi. U 2-tur qandli diabeti boʻlgan kattalarda glikemik nazoratni yaxshilash uchun parhez va jismoniy mashqlarga qoʻshimcha sifatida koʻrsatilgan.
Agar men metformin qabul qilayotgan bo‘lsam, uni Sejaro® bilan birga qo‘llanganimda dozasini o‘zgartirish kerakmi?
Sejaro®ni qo‘shishda, odatda metformin dozasi o‘zgartirilmaydi. 2-tur qandli diabeti boʻlgan va metformin qabul qilayotgan bemorlarda tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi) samarasini baholovchi klinik sinovlarda metformin dozasi o‘zgartirilmagan edi.
Sejaro®ni boshqa qand miqdorini pasaytiruvchi preparatlar bilan qanday qilib birgalikda qo‘llash lozim?
Sejaro®ni sulfonilmochevina preparatlari va insulin bilan bir vaqtda qo‘llash gipoglikemiya xavfini oshirishi mumkin. Davolovchi shifokoringiz bilan qand miqdorini pasaytiruvchi preparatlar dozasini to‘g‘rilashni muhokama qiling, shuningdek, Sizga gipoglikemiya belgilari va simptomlari hamda uni davolash haqida so‘zlab berishini so‘rang.
Sejaro® qabul qilganda gipoglikemiya rivojlanishining qanday xavflari mavjud?
Sejaro® ta’sir mexanizmidan kelib chiqqan holda, klinik ahamiyatga ega gipoglikemiya xavfi, hatto metformin yoki gliflozinlar kabi gipoglikemiya rivojlanishi xavfi past bo‘lgan boshqa qand miqdorini pasaytiruvchi preparatlar bilan bir vaqtda qo‘llanilganda ham juda past. Sejaro® insulin sekretsiyasini oshiruvchi preparatlar (sulfonilmochevina preparatlari, insulin saqlovchi preparatlar) bilan birgalikda qo‘llanilganda gipoglikemiya rivojlanishi xavfi ortishi mumkin. Shu sababli, agar siz Sejaro® qabul qilishni rejalashtirayotgan bo‘lsangiz, ularning dozasini kamaytirish masalasini ko‘rib chiqishingiz shart.
Agar gipoglikemiya yuzaga kelsa, Sejaro® dozasini yoki boshqa qand miqdorini pasaytiruvchi dorilar dozasini kamaytirish kerakmi?
Agar Sejaro®ni insulin sekretsiyasini oshiruvchi va/yoki insulin saqlovchi preparatlar bilan birgalikda qabul qilayotgan bemorda klinik ahamiyatga ega bo‘lgan gipoglikemiya yuzaga kelsa, Sejaro®ning emas, balki ushbu preparatlarning dozasini kamaytirish eng maqbul davolash usuli hisoblanadi.
Agar men metformin yoki insulin ham qabul qilayotgan bo‘lsam, vazn yo‘qotish tezligim Sejaro®ni qabul qilish fonida qanday o‘zgaradi?
Tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ning metformin bilan davolangan QD2’si bo‘lgan bemorlarda vazn yo‘qotishga ko‘rsatadigan ta’sirini insulin bilan davolangan bemorlarga nisbatan bevosita taqqoslovchi tadqiqot hali o‘tkazilmagan.
Tirzepatidni metforminga yoki bazal insulinga qo‘shimcha terapiya sifatida baholovchi klinik sinovlarda, 5 mg, 10 mg va 15 mg dozalardagi tirzepatid 40-chi va 52-chi haftalarda vaznning dastlabki holatga nisbatan sezilarli darajada kamayishiga olib keldi. Alohida bemorlardagi natijalar klinik sinovlarda kuzatilgan o‘rtacha natijalardan farq qilishi mumkin.
Agar menda Sejaro® ni qabul qilish fonida glikatlangan gemoglobin (HbA1c) miqdori pasaygan bo‘lsa, bu terapiyaning samaradorligini ko‘rsatadimi?
Sejaro® 2-tur qandli diabeti boʻlgan kattalarda glikemik nazoratni yaxshilash uchun parhez va jismoniy mashqlarga qoʻshimcha sifatida koʻrsatilgan. Shuning uchun, glyukoza miqdorining o‘zgarishi va ushbu parametrning individual maqsadli ko‘rsatkichlariga erishish muvaffaqiyatning yoki dozani oshirish zarurligining asosiy ko‘rsatkichlari hisoblanadi.
Sejaro® qabul qilishni boshlagandan so‘ng qancha vaqt o‘tgach, glikatlangan gemoglobin (HbA1c) miqdori kamayadi?
Tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi)’ning 3-bosqich klinik sinovlarida HbA1c yordamida o‘lchangan glyukoza miqdorining yaxshilanishi tirzepatid qabul qilish boshlanganidan 4 hafta o‘tiboq kuzatilgan va keyinchalik ham davom etgan. Mazkur klinik sinovlarning natijalari alohida bemorlarda turlicha bo‘lishi mumkin.
Retinopatiya borasida birorta tavsiyalar mavjudmi?
Tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi) o‘tkir terapiyani talab qiluvchi no-proliferativ diabetik retinopatiya, proliferativ diabetik retinopatiya yoki diabetik makulyar shishi bo‘lgan bemorlarda o‘rganilmagan.
Agar Sizda diabetik retinopatiya (ko‘zning diabetik kasalligi) bo‘lsa, qondagi qand miqdorini nazorat qilishning tez yaxshilanishi ushbu kasallikning vaqtinchalik zo‘rayishiga olib kelishi mumkinligini yodda tutishingiz muhimdir, shuning uchun davolovchi shifokoringiz Sizning holatingizni nazorat qilib borishi shart.
Agar menda dislipidemiya bor bo‘lsa, Sejaro® qanday ta’sir ko‘rsatadi?
Klinik sinovlarda tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi) bemorlarning lipid profilini yaxshilashi, jumladan triglitseridlar miqdorini pasaytirishi va YZLP miqdorini oshirishi, aniqlangan.
Sejaro®ni statinlar bilan birga qabul qilishim mumkinmi?
Ha, bunda Sejaro® qabul qilishni boshlashda statinlar dozasini o‘zgartirishga hojat yo‘q.
Lipidlarga qaysi biri yaxshiroq ta’sir ko‘rsatadi – Semavic®mi yoki Sejaro®?
SURPASS-2 tadqiqotida 2-tur qandli diabeti bo‘lgan va metformin qabul qilayotgan bemorlarda haftasiga bir martalik 5 mg, 10 mg va 15 mg dozadagi va tirzepatid (Sejaro®ning faol moddasi) haftasiga bir martalik 1 mg dozadagi semaglutid (Semavik® ta’sir etuvchi moddasi) taqqoslab baholangan, bunda birinchi guruhda 40 haftalik davolanishdan so‘ng triglitseridlar miqdori pastroq, YZLP xolesterin miqdori esa yuqoriroq bo‘lgan.
6. Frías JP, et al. N Engl J Med. 2021;385:503-515
7. Ludvik B, et al. Lancet. 2021;398:583-598
8. Del Prato S, et al. Lancet. 2021;398:1811-1824
9. Dahl D, et al. J Amer Med Assoc. 2022;327:534-545
Sayt to‘g‘ri ishlashi uchun cookie-fayllardan foydalanamiz. Saytdan foydalanishda davom etish orqali, Siz ulardan foydalanishga rozilik bergan hisoblanasiz.
” belgisigacha burab aylantiring, bunda bu belgi doza koʻrsatkichiga mos kelishi lozim. 
