Müalicənin seçilməsi üçün müalicə həkimi ilə məsləhətləşmək lazımdır
Minimal istehsal qüsuru riski
İstifadənin etibarlılığı və rahatlığı
Rusiya Federasiyasında bu tipdən 1 milyondan çox şpris-qələm satılmışdır
Tənzimlənən şpris-qələm sayəsində lazım olan dozanın dəqiq ölçülməsi imkanı
Tirzepatidin təsirlər diapazonu
Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi — tirzepatiddir. Bu maddə orqanizmdə doyma hissinin tənzimlənməsinə və insulinin sintezinə cavabdeh olan QİP (qlükozadan asılı insulinotrop polipeptid) və QBP-1 (qlükaqonabənzər peptid-1) maddələrinin reseptorları üçün yeni ikili aqonistdir
QBP-1 RA-ların təsiri
Beyin
Toxluq hissinin artması
Əzələ toxuması
Hüceyrələrin insulinə qarşı həssaslığı
Mədəaltı vəzi
İnsulin
Qlükaqon
Beta-hüceyrələrin funksiyası
Qaraciyər
Endogen qlükozanın istehsalı
MBT
Ürəkbulanma
Mədənin boşalması
Damarlar
Lipid profilini normallaşdırır
(xolesterin, triqliseridlər, YSLP və ASLP)
QİP-nin təsirləri
Piy toxuması
Yağların metabolizmi
Piy toxumasının miqdarı
Əzələ toxuması
Hüceyrələrin insulinə qarşı həssaslığı
Mədəaltı vəzi
İnsulin
Qlükaqon
Beta-hüceyrələrin funksiyası
MBT
Ürəkbulanma
Damarlar
Lipid profilini normallaşdırır
(xolesterin, triqliseridlər, YSLP və ASLP)
Çəkinin azalması
Sejaro® piylənmə, artıq çəki və/və ya 2-ci tip şəkərli diabetdən əziyyət çəkən pasiyentlərdə iştahanı nəzarətdə saxlamağa və qidaya meyli azaltmağa kömək edir
(1) Sejaro® preparatının rəsmi istifadə təlimatı
Tirzepatid qəbul edən pasiyentlər 72 həftə ərzində bədən çəkisinin 20 %-dən çoxunu itirmişdir
(2) https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2206038
Sejaro® preparatı piy toxumasının funksiyasını birbaşa piy hüceyrəsinə – adipositə təsir etməklə tənzimləyə bilir
(3) https://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131(24)00186-4
Sejaro® preparatı yalnız dərialtı piy toxumasını deyil, həm də, ilk növbədə sağlamlıq üçün daha təhlükəli olan visseral piy toxumasını azaldır
(4) https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0003426624000763
Sejaro® preparatı ciddi ürək-damar hadisələrinin riskini azaldır
Sejaro® preparatı lipid profilini yaxşılaşdırır
Sejaro® preparatı hətta metabolik pozuntular olmadan piylənməsi və artıq çəkisi olan pasiyentlər (metabolik cəhətdən sağlam piylənmə zamanı) üçün də riski potensial olaraq azaldır
İnkretin reseptorlarının aqonistləri qrupuna aid preparatlar artıq çəki zamanı onsuz da yüksək yüklənməyə məruz qalan orqan sistemlərinə kompleks müsbət təsir göstərir.
Təsiri
Sibutramin əsasında hazırlanmış ənənəvi preparatlar
4. Yeni iynə götürün və iynənin xarici ucluğundan qoruyucu etiketi çıxarın
Qeyd: İynələri yalnız həkimin tövsiyələrinə uyğun şəkildə istifadə edin. Preparatın yanlış dozasının yeridilməsi, yoluxma və toxumaların zədələnməsi riskini minimuma endirmək üçün hər inyeksiyada yeni iynədən istifadə edin.
10. Doza selektorunu preparatın 2,5 mq və ya 5 mq və ya 7,5 mq və ya 10 mq və ya 12,5 mq və ya 15 mq dozasına uyğun olan lazımi “1” indikatorunu göstərənədək çevirin.
Seçilmiş doza, doza göstəricisinin tam qarşısında olmalıdır.
Qeyd: Əgər doza səhv seçilmişdirsə, doza selektorunu irəli və ya geri çevirərək düzgün dozanı təyin edin.
11. Preparatın qalıq miqdarını müəyyən etmək üçün doza sayğacından istifadə etmək lazımdır: doza selektorunu doza sayğacı dayanana qədər çevirin
Əgər doza pəncərəsində “-1” göstərilirsə, şpris-qələmdə ən azı 2,5; 5; 7,5; 10; 12,5 və ya 15 mq preparat qalmışdır. Əgər doza sayğacı “-1” görünməzdən əvvəl dayanarsa, bu o deməkdir ki, şpris-qələmdə 2,5; 5; 7,5; 10; 12,5 və ya 15 mq tam dozanın yeridilməsi üçün kifayət qədər preparat qalmamışdır.
13. Doza pəncərəsinin inyeksiyanı həyata keçirən şəxsin görmə sahəsində olduğuna əmin olun
İşəsalma düyməsini basın və “0” dəyəri doza göstəricisi ilə üst-üstə düşənədək saxlayın. Düyməni basarkən pasiyent çıqqıltı səsi eşidə və ya hiss edə bilər.
Doza pəncərəsində doza sayğacına barmaqlarla toxunmaq olmaz — bu, inyeksiyanı dayandıra bilər.
14. Doza sayğacı “0”-a qayıtdıqdan sonra iynəni dərinin altında saxlayın və tələsmədən 10-a qədər sayın.
Qeyd: Əgər iynə dəri altından daha tez çıxarılarsa, pasiyent preparatın iynədən axdığını görə bilər. Bu halda preparatın natamam dozası yeridilmiş olacaq.
Qeyd: İnyeksiya yerində qan görünsə, inyeksiya yerinə pambıq tamponu yüngülcə sıxmaq lazımdır. İnyeksiya yerini masaj etmək olmaz. İnyeksiya başa çatdıqdan sonra pasiyent iynənin ucunda bir damcı məhlul görə bilər. Bu normal haldır və preparatın yeridilmiş dozasına təsir etmir.
18. Şpris-qələmin qapağını taxın və şpris-qələmi növbəti istifadəyə qədər preparatın istifadə təlimatında göstərilən saxlanma şərtlərinə uyğun olaraq saxlayın
Sejaro® şpris-qələminin istifadəsi zamanı əsas səhvlər və onların qarşısının alınması yollar
Digər preparatlardan Sejaro®-ya keçid
Qlikemik nəzarətə təsirinə görə ekvivalent dozalar1
Preparat
İstifadə tezliyi
Ekvivalent doza, mq
Liraqlutid
Gündəlik
0,6
1,2
1,8
Dulaqlutid*
Həftəlik
0,8
1,5
Semaqlutid (Semavic®, Semavic Next®)
Həftəlik
0,3
0,5
1,0
2,0*
Tirzepatid (Sejaro®)
Həftəlik
2,5
5,0
5,0**
7,5
10,0
12,5
15,0
*- Rusiya Federasiyasında qeydiyyatdan keçirilməmişdir
**- semaqlutidin daha yüksək dozasından keçid zamanı hipoqlikemiya riskini azaltmaq üçün tirzepatidin 5,0 mq-dan çox olmayan dozası ilə başlamaq lazımdır
Semaqlutid 1,7 mq-dan yüksək dozada (2,0 mq, 2,4 mq) istifadə edildikdə, tirzepatidin 5 mq-dan artıq olmayan dozasına keçid edilə bilər
Sejaro® preparatı necə yeridilir və onun hansı dozaları mövcuddur?
Sejaro® preparatı həftədə bir dəfə dərialtı inyeksiya şəklində əvvəlcədən doldurulmuş şpris-qələm vasitəsilə yeridilir, istifadə etməzdən əvvəl şpris-qələmə uzunluğu 8 mm-ə qədər olan birdəfəlik steril inyeksiya iynəsi taxılmalıdır. Sejaro® preparatının qablaşmasına 4 ədəd WellFine 4 mm 32G iynəsi daxildir.
Preparatın altı dozası mövcuddur: 0,5 ml-də 2,5 mq, 5 mq, 7,5 mq, 10 mq və 15 mq.
Sejaro® preparatının qəbuluna hansı dozadan başlanılır və doza necə tənzimlənir?
Sejaro® preparatının tövsiyə olunan başlanğıc dozası həftədə bir dəfə dəri altına 2,5 mq təşkil edir. 2,5 mq doza müalicənin başlanğıcı üçün nəzərdə tutulmuşdur və qlikemiyanın nəzarəti üçün nəzərdə tutulmamışdır.
Həftədə bir dəfə yeridilən 2,5 mq doza 4 həftə ərzində qəbul edildikdən sonra doza həftədə bir dəfə 5 mq-a qədər artırılmalıdır və daha sonra zərurət olduqda doza cari dozanın ən azı 4 həftə istifadəsindən sonra 2,5 mq addımla artırıla bilər.
Semavic® preparatından Sejaro®-ya nə vaxt keçmək lazımdır?
Əgər Siz semaqlutidin həftədə 1 dəfə 2,4 mq maksimal dozasına çatmısınızsa, lakin qarşıya qoyulmuş məqsədlərə nail
olmamısınızsa:
Heç bir dəyişiklik yoxdursa və ya bədən çəkisinin kifayət qədər azalması müşahidə olunmursa (hədəf BKİ, BƏ (bel
əhatəsi)
və s. kimi göstəricilərə nail olunmaması);
Laboratoriya göstəricilərində dəyişiklik yoxdursa və ya kifayət qədər dəyişiklik müşahidə olunmursa
(qlikohemoqlobin,
xolesterin, triqliseridlər və s.);
Semaqlutidi nəzərəçarpan əlavə təsirlərinə görə istifadə etmək mümkün deyilsə;
Həkim təyinatına əsasən (pasiyentin fərdi xüsusiyyətlərinə görə həkim preparatı dəyişə bilər)
Sejaro® preparatı Semavic®-dən daha effektivdirmi?
Sejaro® preparatı tirzepatid ehtiva edir – bu, həmin preparatlar qrupunda növbəti nəsildir. Tirzepatidin innovativliyi ondadır ki, o, yalnız iştahanın azalmasına, qida vərdişlərinin korreksiyasına və “qida səs-küyünün” azalmasına mərkəzi təsir göstərmir, həm də birbaşa piy toxumasına təsir edir ki, bu da şübhəsiz ki, daha nəzərəçarpan təsirə gətirib çıxarır. Beynəlxalq tədqiqatlar göstərir ki, tirzepatid orqanizm üçün lazımsız olan patoloji çəkini semaqlutidlə müqayisədə daha əhəmiyyətli dərəcədə və ilk növbədə piy toxuması hesabına, xüsusilə abdominal nahiyədə (qarın nahiyəsində) azaldır, həmçinin bu preparatlar qrupuna xas olan ürəkbulanma, qusma və s. kimi əlavə təsirlərin şiddətinin daha az olması ilə xarakterizə olunur.
Əgər mən arıqlamaq istəyirəmsə, hansı preparatdan başlamalıyam?
Siz ilk növbədə həkim-endokrinoloqa müraciət etməli və zəruri laborator müayinələrdən keçməlisiniz. Artıq çəki çox zaman ürək-damar sistemi, qaraciyər, böyrəklər və digər orqanların xəstəlikləri ilə müşayiət olunur. Erkən mərhələlərdə bu xəstəliklər özünü heç bir əlamətlə büruzə verməyə bilər, lakin vaxtında və düzgün qoyulmuş diaqnoz nəinki onların inkişafını dayandırmağa və hətta geriyə çevirməyə imkan verə bilər. Özünümüalicə hər bir halda təhlükəli ola bilər.
Preparatın seçilməsinə gəldikdə isə, həkim bunu yalnız fərdi konsultasiyadan sonra edə bilər. Beynəlxalq təcrübənin məlumatlarına əsasən, xaricdə həkimlər preparatları aşağıdakı kimi təyin edirlər:
Semaqlutid (Semavic® və Semavic Next®) – 2-ci tip şəkərli diabeti olan pasiyentlərə; artıq çəkisi və 2-ci tip şəkərli
diabeti olan pasiyentlərə tibbi sığorta çərçivəsində; artıq bədən çəkisi olan, həmçinin piylənmənin 1-ci və 2-ci
mərhələsində olan pasiyentlərə.
Tirzepatid (Sejaro®) – 2–3-cü dərəcəli piylənməsi olan pasiyentlərə; yuxu apnoyesi olduqda; bədən çəkisinin
azaldılmasını tələb edən cərrahi müdaxilələrə hazırlıq zamanı; semaqlutid ilə müalicəyə kifayət qədər cavab reaksiyası
olmadıqda; nəzərəçarpan abdominal piylənmə olduqda. Tirzepatid çox zaman bariatrik əməliyyatlara alternativ kimi,
həmçinin liposaksiya zamanı yanaşı müalicə kimi istifadə olunur, çünki bu əməliyyat zamanı yalnız dərialtı piy aradan
qaldırılır, visseral (abdominal) piy isə qalır.
Sejaro® preparatını hansı müddət ərzində qəbul etməliyəm?
QBP-1 aqonistlərindən hər hansı birini, adətən, aşağıdakı kimi istifadə etmək tövsiyə olunur:
1. Başlama və Sizin üçün optimal olan, hədəf göstəricilərə nail olacağınız dozanın müəyyən olunmasına qədər dozanın mərhələli artırılması.
2. Daha sonra bədən çəkisinin saxlanılması və orqanizmin əldə etdiyiniz qidalanma tempinə və porsiya ölçüsünə uyğunlaşması üçün müalicənin bu dozada 6 ay davam etdirilməsi. QBP-1 aqonistlərindən hər hansı birini, adətən, aşağıdakı kimi istifadə etmək tövsiyə olunur:
3. Daha sonra preparatın qəbulu dayandırılır – bu, klinik tövsiyələrin təfsirindən asılı olaraq bir neçə variantda həyata keçirilə bilər. Lakin daha çox pilləli dayandırma istifadə olunur: preparatın dozası hər 4 həftədən bir 1 addım azaldılır. Bu, Sizə preparatsız, artıq müstəqil şəkildə idarə edə bilib-bilmədiyinizi və ya orqanizminizin davamlı davranış və qidalanma vərdişlərinin formalaşması üçün daha çox vaxta ehtiyac duyduğunu anlamağa imkan verəcəkdir.
Sejaro® preparatı hara yeridilməlidir?
Sejaro® preparatı şpris-qələm vasitəsilə dərinin altına inyeksiya (dərialtı inyeksiya) şəklində yeridilir. Sejaro® preparatını heç vaxt venaya və ya əzələyə yeritməyin.
Siz inyeksiyanı günün istənilən vaxtında – qida qəbulundan asılı olmayaraq edə bilərsiniz.
İnyeksiya üçün ən uyğun yerlər göbəkdən ən azı 5 sm məsafədə qarın nahiyəsi, ayağın (budun) və ya bazunun yuxarı hissəsidir. Siz hər həftə eyni bədən nahiyəsindən istifadə edə bilərsiniz, lakin həmin nahiyədə inyeksiya yerini mütləq dəyişin.
Əgər Siz həm də insulin yeridirsinizsə, bu inyeksiya üçün başqa nahiyə seçin.
İynəni şpris-qələmə necə düzgün taxmaq lazımdır?
Yadda saxlamaq vacibdir ki, preparatın yanlış dozasının yeridilməsi, yoluxma və toxumaların zədələnməsi riskini minimuma endirmək üçün hər inyeksiyada yeni iynədən istifadə edilməlidir.
1. İynənin xarici tərəfindəki qoruyucu etiketi çıxardıqdan sonra iynəni preparatın istifadə təlimatında göstərildiyi kimi şpris-qələmə möhkəm burub bərkitmək lazımdır ki, yerindən tərpənməsin. Əgər Siz iynəni düzgün bərktməmisinizsə, bu, şpris-qələmin sıradan çıxmasına səbəb ola bilər.
2. İynənin xarici qapağını çıxarın, lakin onu atmayın. İnyeksiyadan sonra iynəni şpris-qələmdən təhlükəsiz şəkildə çıxarmaq üçün ona ehtiyacınız olacaq.
3. İynənin özünü açmaq üçün daxili ucluğu çıxarın və atın. İnyeksiya başa çatdıqdan sonra xarici ucluğu iynəyə ehtiyatla axıra qədər taxın
4. İynəni buraraq çıxarın və ehtiyat tədbirlərinə riayət etməklə xarici ucluqla birlikdə atın
Sejaro® preparatı isti havada necə daşınmalıdır?
Preparatın saxlanması zamanı temperatur rejiminin pozulması onun effektivliyini azalda bilər. Sejaro® preparatının
təhlükəsiz daşınması üçün bir neçə üsul mövcuddur.
Birincisi, daşınma üçün soyuducu elementlər tələb olunur. Bunlar gel və ya su ilə doldurulmuş paketlər və ya plastik
soyuq akkumulyatorlarıdır. Plastik olanlar daha etibarlıdır: onlar cırılmır, içindəki maye isə preparatın donmasının
qarşısını almaq üçün qismən əridilə bilər.
Daha sonra uyğun qab seçilir:
Termokonteyner – möhkəm plastikdən və ya kartondan hazırlanır. Daxilində termoizolyasiya olur. Yan hissələrdə əvvəlcədən
dondurucuda soyudulmuş soyuducu elementlər yerləşdirilməlidir.
Termoçanta – möhkəm termoizolyasiyaedici materialdan hazırlanmışdır. Onun da içərisində soyuducu elementlər
yerləşdirilir.
Qısa səfərlər (1,5 saata qədər) üçün folqa örtüklü termopaketlər, adi termoslar və ya istiliyi saxlayan kosmetik
çantalar və nahar qutusu çantaları istifadə oluna bilər.
Sejaro® şpris-qələmini digər pasiyentlərlə paylaşa bilərəmmi?
Xeyr, Sejaro® şpris-qələminizi, hətta iynə dəyişdirilmiş olsa belə, başqaları ilə paylaşmayın. Siz digər insanları ciddi infeksiyaya yoluxdura və ya özünüz onlardan yoluxa bilərsiniz.
Əgər məndə 2-ci tip şəkərli diabet varsa, lakin artıq çəki və ya piylənmə yoxdursa, Sejaro® preparatını istifadə etmək təhlükəsizdirmi?
Sejaro® preparatı ŞD2 olan böyüklərdə qlikemik nəzarətin yaxşılaşdırılması üçün pəhriz və fiziki hərəkətlərə əlavə kimi göstərişdir.
Klinik tədqiqatlara əsasən, artıq çəki və ya piylənmə olmasa belə, qlikemik nəzarətin yaxşılaşdırılmasına ehtiyac olduqda tirzepatid istifadə edə bilərsiniz. Müalicə həkiminiz bədən çəkisinin azalmasını nəzarətdə saxlamalı və həddindən artıq olduqda preparatın dozasını tənzimləməlidir.
Sejaro® preparatının təsiri ilə bədən çəkisinin azalması zaman keçdikcə zəifləyəcəkmi?
2-ci tip şəkərli diabeti olan pasiyentlərin qiymətləndirildiyi klinik tədqiqatlarda tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) maksimal 15 mq dozasının qəbulu fonunda bədən çəkisinin azalması təxminən 52 həftədən (1 ildən) sonra plato mərhələsinə çatmışdır.
Tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) qəbulu dayandırıldıqdan sonra çəki nə qədər müddətdə geri qayıdır?
Bu, klinik tədqiqatlarda qiymətləndirilməmişdir, buna görə hazırda məlum deyil. Preparatın dayandırılmasından sonra müalicə zamanı əldə olunmuş nəticələrin qorunması üçün Sejaro® preparatının qəbulu həyat tərzi və qidalanma vərdişlərinin dəyişdirilməsi ilə birlikdə aparılmalıdır.
Həkimim Sejaro® təyin etdikdən sonra nələri nəzarətdə saxlamalıdır?
Müalicə həkiminiz Sejaro® preparatının qlikemik nəzarəti nə dərəcədə yaxşılaşdırdığını qiymətləndirməli, həmçinin bədən çəkisinin azalma sürətini və preparatın keçirilməsi ilə bağlı hər hansı problemləri nəzarətdə saxlamalıdır. Müşahidə və dozanın seçilməsi fərdi şəkildə aparılmalıdır.
Sejaro® preparatının əks-göstərişləri Semavic® ilə eynidirmi?
Aşağıdakı hallarda Sejaro® preparatı əks-göstərişdir:
şəxsi və ya ailə anamnezində qalxanabənzər vəzinin medullyar karsinoması (MTC) olduqda;
2-ci tip çoxsaylı endokrin neoplaziya (MEN 2) sindromu mövcud olduqda;
18 yaşdan kiçik şəxslərdə;
hamiləlik və laktasiya dövrlərində;
tirzepatidə (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) və ya preparatın köməkçi maddələrindən hər hansı birinə qarşı yüksək həssaslıq olduqda.
Sejaro® preparatı aşağıdakı hallarda effektivlik və təhlükəsizlik üzrə məlumatların olmaması və ya məhdud istifadə
təcrübəsi səbəbindən ehtiyatla istifadə edilir: pankreatit zamanı; ağır dərəcəli böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığı
zamanı; ağır mədə-bağırsaq xəstəlikləri (o cümlədən ağır qastroparez) zamanı.
İnsulin və ya sulfonil sidik cövhəri preparatları ilə eyni vaxtda qəbul edildikdə, Sejaro® preparatı qanda şəkərin
səviyyəsinin azalması (hipoqlikemiya) riskini artıra bilər – bu kombinasiyanı və preparatların dozalarının
tənzimlənməsini müalicə həkimi ilə müzakirə etmək lazımdır.
Sejaro® preparatını qəbul edərkən hansı ən çox rast gəlinən əlavə təsirlərlə qarşılaşa bilərəm?
QBP-1 aqonistləri qrupunun bütün preparatları üçün (liraqlutid, semaqlutid, tirzepatid və s.) ən çox rast gəlinən əlavə təsirlər mədə-bağırsaq traktı ilə əlaqədardır (ürəkbulanma, ishal, iştahanın azalması, qusma, qəbizlik, dispepsiya və qarın ağrıları).
Sejaro® qəbul edərkən MBT tərəfindən yaranan əlavə təsirlər öz-özünə keçə bilərmi?
Klinik tədqiqatlarda tirzepatid (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) qəbul edən pasiyentlərdə mədə-bağırsaq traktı tərəfindən əlavə təsirlər yarandıqda, onlar, adətən, müalicənin erkən mərhələlərində (dozanın artırılması zamanı) baş vermiş, yüngül və ya orta dərəcəli olmuş və zaman keçdikcə keçib getmişdir.
Nisbətən az sayda pasiyent mədə-bağırsaq traktı tərəfindən yaranan əlavə təsirlərə görə tirzepatidin qəbulunu dayandırmalı olmuşdur. Məsələn, plasebo ilə nəzarət olunan klinik tədqiqatların birləşdirilmiş təhlilində mədə-bağırsaq traktı tərəfindən yaranan əlavə təsirlər səbəbindən müalicənin dayandırılması 5 mq, 10 mq, 15 mq tirzepatid və plasebo qəbul edən pasiyentlərin müvafiq olaraq 3,0 %, 5,4 %, 6,6 % və 0,4 %-də baş vermişdir.
MBT ilə bağlı əlavə təsirlər adətən pəhriz vasitəsilə yüngülləşdirilə bilər, çox vaxt bundan sonra onlar öz-özünə keçərək zamanla itib gedir.
Əgər müalicənin başlanğıcında Sizdə ürəkbulanma, qusma və ya qəbizlik kimi əlavə təsirlər yaranarsa nə etmək lazımdır?
Sejaro® preparatı təyin edildikdə həyat tərzi və qidalanma üzrə hansı tövsiyələrə riayət etmək lazımdır?
Sejaro® preparatının qəbulunu dərhal dayandırmaq olarmı, yoxsa dozanı tədricən azaltmaq lazımdır?
Zərurət olduqda Sejaro® preparatının qəbulu doza tədricən azaldılmadan dayandırıla bilər. Əgər seçilmiş doza Sizə uyğun deyilsə, onun azaldılması preparatın keçirilməsini yaxşılaşdıra bilər. Dozanın tənzimlənməsi və ya preparatın qəbulunun dayandırılması zamanı qlükozanın səviyyəsinə daha ciddi nəzarət tələb olunur.
Həkim mənə prediabet diaqnozu qoyub. Bu nə xəstəlikdir və nə ilə təhlükəlidir?
Prediabet tez-tez “gizli diabet” adlandırılır. Bu diaqnoz qanda şəkərin səviyyəsi yüksəldikdə (6,1 mmol/L-dən çox), lakin “şəkərli diabet” diaqnozunun qoyulması üçün yetərli dərəcədə yüksək olmadıqda (7,0 mmol/L-dən az) qoyulur.
Prediabetin mövcudluğu insanı avtomatik olaraq şəkərli diabetin və ürək-damar xəstəliklərinin inkişafı üzrə risk qrupuna daxil edir. Qanda şəkərin səviyyəsinin hətta cüzi, lakin uzunmüddətli artması damarların daxili qişasını zədələyə bilər ki, bu da aterosklerozun inkişafını sürətləndirir. Yüksək şəkər səviyyəsi ilə yanaşı yüksək xolesterin səviyyəsi infarkt, insult və periferik arteriyaların zədələnməsi kimi ciddi ürək-damar ağırlaşmalarının riskini artırır.
Məndə prediabetin olub-olmadığını necə anlaya bilərəm?
Prediabetin aydın ifadə olunmuş simptomları yoxdur, buna görə də o, çox zaman laborator analizlərdəki dəyişikliklər
əsasında diaqnostika olunur. Simptomlar yavaş-yavaş inkişaf edir və spesifik xarakter daşımır. Aşağıdakı halları
özünüzdə müşahidə etdikdə həkimə müraciət etməlisiniz:
1. Bədən çəkisinin artması və ya kəskin arıqlama;
2. Səbəbsiz zəiflik və yorğunluq;
3. Şirin qidalara meyl;
4. Dəridə dəyişikliklər – təbii büküş yerlərində, boyunda, dirsəklərdə dərinin qaralması;
5. Sidiyə getmə çağırışlarının, xüsusilə gecələr, artması;
6. Cinsiyyət orqanları nahiyəsində qaşınma hissi;
7. Çətin sağalan kəsiklər və yaralar;
8. Görmə qabiliyyətinin qəfil pisləşməsi;
9. Güclü susuzluq hissi.
Prediabet necə diaqnostika olunur?
Prediabetin diaqnostikası üçün venadan götürülmüş qanda şəkərin səviyyəsinin müəyyən edilməsi tələb olunur. Analiz səhər saatlarında, 8–14 saatlıq gecə ac qalma dövründən sonra acqarına vəziyyətdə verilməlidir. Müayinə yüksək psixoemosional və fiziki yüklənmə dövründə aparılmamalıdır, çünki stress hormonları nəticəyə təsir göstərə bilər. Diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün qlükozaya qarşı peroral tolerantlıq testinin (QPTT) aparılması tələb oluna bilər.
Bu zaman:
1. Acqarına vəziyyətdə hiperqlikemiya acqarına vəziyyətdə qanda şəkərin 6,1–7,0 mmol/L aralığında yüksəlməsi hesab olunur. QPTT zamanı 75 q qlükozanın qəbulundan 2 saat sonra şəkərin səviyyəsi 7,8 mmol/L-dən az olur.
2. Qlükozaya qarşı tolerantlığın pozulması acqarına vəziyyətdə qanda şəkərin 6,1 mmol/L-ə qədər yüksəlməsi ilə birlikdə QPTT zamanı 75 q qlükozanın qəbulundan 2 saat sonra qlükozanın 7,8–11,1 mmol/L səviyyəsinə qədər artması ilə xarakterizə olunur.
3. Ağır xəstəlik fonunda qanda şəkərin cüzi artması normanın variantı ola bilər, lakin sağaldıqdan sonra təkrar diaqnostika tələb olunur.
Qohumlarımda 2-ci tip şəkərli diabetin olması məndə prediabetin və ya diabetin inkişafı üçün risk amilidirmi?
Bəli, irsi meyllilik şəkərli diabetin inkişafı üçün ciddi risk amilidir. Hazırda dəyişiklikləri diabetə səbəb ola bilən 20-dən çox gen müəyyən edilmişdir. Əgər valideynlərdən birində 2-ci tip şəkərli diabet olubsa, onun uşaqlarında bu xəstəliyin inkişaf etmə ehtimalı 2 dəfə artır.
Genetik meyllilikdən əlavə, diabetin inkişafı üçün risk amillərinə artıq çəki və piylənmə, aşağı fiziki aktivlik və oturaq həyat tərzi daxildir. 2-ci tip şəkərli diabet həmçinin ürək-damar xəstəlikləri, arterial hipertenziya və polikistozlu yumurtalıq sindromu mövcud olduqda daha çox rast gəlinir.
2-ci tip şəkərli diabet zamanı Sejaro® preparatı monoterapiya şəklində qəbul edilməlidir, yoxsa digər preparatlarla birlikdə istifadə oluna bilər?
Klinik tədqiqatların nəticələri tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) həm monoterapiya kimi, həm də digər diabetəleyhinə preparatlarla, o cümlədən insulinlə birlikdə istifadəsini təsdiqləyir. Preparat 2-ci tip şəkərli diabeti olan böyüklərdə qlikemik nəzarətin yaxşılaşdırılması üçün pəhriz və fiziki hərəkətlərə əlavə kimi göstərişdir.
Əgər mən metformin qəbul edirəmsə, Sejaro® ilə birlikdə istifadə edərkən onun dozasını dəyişmək lazımdırmı?
Sejaro® preparatı əlavə edildikdə metforminin dozası, adətən, dəyişdirilmir. 2-ci tip ŞD olan və metformin istifadə edən pasiyentlərdə tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) qiymətləndirildiyi klinik tədqiqatlarda metforminin dozası dəyişdirilməmişdir.
Sejaro® preparatını digər şəkərazaldıcı preparatlarla eyni vaxtda necə istifadə etmək olar?
Sejaro® preparatının sulfonil sidik cövhəri preparatları və insulinlə eyni vaxtda istifadəsi hipoqlikemiya riskini artıra bilər. Şəkərazaldıcı preparatların dozalarının tənzimlənməsini müalicə həkiminizlə müzakirə edin, həmçinin hipoqlikemiyanın əlamətləri və simptomları və onun müalicəsi barədə məlumat verməsini xahiş edin.
Sejaro® preparatını qəbul edərkən hipoqlikemiyanın inkişaf riski nə dərəcədədir?
Sejaro® preparatının təsir mexanizminə əsasən, metformin və ya qliflozinlər kimi hipoqlikemiyanın inkişaf etmə riski aşağı olan digər şəkərazaldıcı vasitələrlə eyni vaxtda istifadə edildikdə belə klinik cəhətdən əhəmiyyətli hipoqlikemiya riski çox aşağıdır. Hipoqlikemiyanın inkişaf etmə riski Sejaro® preparatının insulinin ifrazını artıran preparatlarla (sulfonil sidik cövhəri preparatları, insulin tərkibli preparatlar) birlikdə istifadə edildikdə arta bilər. Bu səbəbdən də, əgər Siz Sejaro® preparatını qəbul etməyi planlaşdırırsınızsa, həmin preparatların dozasının azaldılması məsələsi nəzərdən keçirilməlidir.
Əgər hipoqlikemiya yaranarsa, Sejaro® preparatının, yoxsa digər şəkərazaldıcı preparatların dozasını azaltmaq lazımdır?
Əgər Sejaro® preparatını insulinin ifrazını artıran vasitələrlə və/və ya insulinlə birlikdə qəbul edən pasiyentdə klinik cəhətdən əhəmiyyətli hipoqlikemiya yaranarsa, ən məqsədəuyğun müalicə metodu Sejaro®-nun deyil, məhz həmin preparatların dozasının azaldılmasıdır.
Sejaro® qəbul edərkən, eyni zamanda metformin və ya insulin istifadə edirəmsə, bədən çəkisinin azalma sürəti necə dəyişəcək?
ŞD2 olan və metforminlə müalicə olunan pasiyentlərlə müqayisədə insulinlə müalicə olunan pasiyentlərdə tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) bədən çəkisinin azalmasına təsirini qiymətləndirən birbaşa tədqiqat mövcud deyil.
Tirzepatidin metforminə əlavə müalicə kimi və ya bazal insulinə əlavə müalicə kimi qiymətləndirildiyi klinik tədqiqatlarda 5 mq, 10 mq və 15 mq dozalarda tirzepatid 40-cı və 52-ci həftələrdə başlanğıc səviyyə ilə müqayisədə bədən çəkisinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb olmuşdur. Ayrı-ayrı pasiyentlərdə nəticələr klinik tədqiqatlarda müşahidə olunan orta nəticələrdən fərqlənə bilər.
Əgər Sejaro® preparatının qəbulu fonunda məndə qlikohemoqlobinin (HbA1c) səviyyəsi azalıbsa, bu, müalicənin effektiv olduğunu göstərirmi?
Sejaro® preparatı 2-ci tip şəkərli diabeti olan böyüklərdə qlikemik nəzarətin yaxşılaşdırılması üçün pəhriz və fiziki hərəkətlərə əlavə kimi göstərişdir. Beləliklə, qlükoza səviyyəsinin dəyişməsi və bu parametr üzrə fərdi hədəf göstəricilərə nail olunması müalicənin uğurunun və ya dozanın artırılmasına ehtiyacın əsas markerləridir.
Sejaro® preparatının qəbuluna başladıqdan sonra qlikohemoqlobinin (HbA1c) səviyyəsi hansı müddətdə azalır?
Tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) 3-cü faza klinik tədqiqatlarında HbA1c ilə ölçülən qlükoza səviyyəsinin yaxşılaşması artıq tirzepatidin qəbuluna başladıqdan 4 həftə sonra müşahidə olunmuş və sonrakı dövrdə də yaxşılaşmaqda davam etmişdir. Bu klinik tədqiqatların nəticələri ayrı-ayrı pasiyentlərdə fərqli ola bilər.
Retinopatiya ilə bağlı hər hansı tövsiyələr mövcuddurmu?
Tirzepatid (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) təcili müalicə tələb edən qeyri-proliferativ diabetik retinopatiyası, proliferativ diabetik retinopatiyası və ya diabetik makulyar ödemi olan pasiyentlərdə tədqiq edilməmişdir.
Əgər Sizdə diabetik retinopatiya (diabetik göz xəstəliyi) vardırsa, yadda saxlamaq vacibdir ki, qanda şəkərin səviyyəsinin sürətli yaxşılaşması bu xəstəliyin müvəqqəti kəskinləşməsinə səbəb ola bilər, buna görə də, müalicə həkiminiz vəziyyətinizi nəzarətdə saxlamalıdır.
Əgər məndə dislipidemiya varsa, Sejaro® preparatı necə təsir edəcək?
Klinik tədqiqatlarda göstərilmişdir ki, tirzepatid (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) pasiyentlərin lipid profilini yaxşılaşdırır, o cümlədən triqliseridlərin səviyyəsini azaldır və YSLP-nin səviyyəsini artırır.
Sejaro® preparatını statinlərlə birlikdə qəbul edə bilərəmmi?
Bəli, bu zaman Sejaro® preparatının qəbuluna başlanarkən statinlərin dozasını tənzimləməyə ehtiyac yoxdur.
Lipidlərə hansı daha yaxşı təsir edir – Semavic® yoxsa Sejaro®?
Tirzepatidin (Sejaro® preparatının təsiredici maddəsi) həftədə bir dəfə 5 mq, 10 mq və 15 mq dozalarının, metformin qəbul edən 2-ci tip şəkərli diabetli pasiyentlərdə həftədə bir dəfə 1 mq dozada semaqlutidlə (Semavic® preparatının təsiredici maddəsi) müqayisə edildiyi SURPASS-2 tədqiqatında, 40 həftəlik müalicədən sonra birinci qrupda triqliseridlərin daha aşağı səviyyələri və YSLP xolesterinin daha yüksək səviyyələri müşahidə olunmuşdur.
Qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun olaraq, bu saytda təqdim olunan məlumatlar yalnız tibb və əczaçılıq sahəsində diplomlu mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuşdur. “Bəli, təsdiq edirəm” düyməsini basmaqla siz saytın istifadə şərtləri ilə razılaşırsınız.
Veb saytımızın düzgün işləməsini təmin etmək üçün kukilərdən istifadə edirik. Saytdan istifadə etməyə davam etməklə, siz onların istifadəsinə razılıq verirsiniz.
” qədər elə fırladın ki, simvol doza göstəricisi ilə üst-üstə düşsün. 
